Denken in Oplossingen

Dashboards! Net als een auto, kan een rapportagesysteem niet zonder dashboard. Met veel metertjes, plaatjes en grafieken. Vaak wordt gedacht, hoe meer hoe beter. Ik vraag het me af. Mee eens dat een dashboard moet bestaan uit zulke componenten, maar de hoeveelheid en de soort componenten is niet belangrijk. Het gaat om wat de waarde van de informatie is. In dit artikel deel ik graag acht tips voor het ontwerpen van een goed dashboard binnen een business intelligence applicatie.

1 - De 2-seconden regel

Binnen twee seconden moet duidelijk zijn wat de huidige stand van zaken is. Wat gaat er goed en waar is sturing nodig. Net als bij het dashboard van een auto, je ziet direct hoe snel je rijdt. Zorg er dus voor dat een gebruiker niet eerst moet zoeken voordat hij conclusies uit de informatie van het dashboard kan halen.

2 - Kleurstelling

Ook al staan er heel veel grafieken en metertjes op een dashboard, probeer de kleuren te beperken die het belangrijkste zijn voor de eindgebruiker. Kies bijvoorbeeld voor grijstinten voor algemene informatie en een rode of groene kleur voor de onderdelen waar de eerste regel voor geldt.

3 – Beperk je tot de belangrijkste content

Van eindgebruikers hoor je wellicht vaak dat alles belangrijk is en dat alles op het dashboard moet staan. Probeer de eindgebruikers ervan te overtuigen dat het dashboard er voor is om een samenvatting van de informatie te geven, en dat detailinformatie in een onderliggend niveau gerapporteerd kan worden, of zelfs in het operationeel systeem.

4 – Beperk de getallen op het dashboard tot KPI’s

Het weergeven van de huidige omzet op het dashboard heeft alleen een toegevoegde waarde als je ook weet wat bijvoorbeeld de omzet van vorig jaar was, of het budget is, of een vergelijking met wat dan ook. Probeer ervoor te zorgen dat de getallen die op een dashboard gepresenteerd worden, allemaal indicatoren zijn, dus een vergelijking maken met bijvoorbeeld je budget of je cijfers van vorig jaar. Een behaalde omzet van € 30.451 zegt immers een stuk minder dan dat je 92% van je omzet ten opzichte van het budget hebt behaald.

5 – Dateer je dashboard

Vaak worden de cijfers op het dashboard niet uit het operationele systeem gepresenteerd maar vanuit een data warehouse. De eindgebruiker zal zich wellicht afvragen waarom er kleine verschillen zitten tussen wat hij op het dashboard ziet en wat in het operationeel systeem staat. Een "laatst geüpdate"-datum op het dashboard reduceert deze verwarring.

6 – Grafische effecten en animaties zijn niet altijd mooi

Het is erg verleidelijk om aan het eind van de ontwikkeling toch die 3D effecten of animaties aan je dashboard componenten toe te voegen. Uit ervaring kan ik spreken dat het leuk is om er een soort van kunst-project van te maken, maar hou er rekening mee dat de eindgebruiker alleen geinteresseerd is in de getallen. Natuurlijk is de eindgebruiker niet zo blij als je geen enkele aandacht aan de layout besteedt, echter teveel effecten of animaties kan ook averechts werken. Dit punt is eigenlijk precies hetzelfde wat voor een PowerPoint presentatie geldt...

7 – Structureer je dashboards

Na je eerste succesvolle dashboard wil de business natuurlijk meer en meer. Voordat je het weet is er een wildgroei aan dashboards en is de structuur weg. Probeer te werken in een logische structuur van je dashboards, en niet alleen voor jezelf als ontwikkelaar, maar ook als navigatie voor de eindgebruiker.

8 – Consistente layout

Bij het ontwerpen van een dashboard heb je meestal de keuze tussen heel veel verschillende typen grafieken en metertjes. Probeer je te beperken tot een paar verschillende typen en probeer niet de eindgebruiker te laten zien wat er allemaal mogelijk is. Het gebruik van dezelfde soorten grafieken is een stuk rustiger voor het oog!